Kvasiskalden

Fjella kjem nærare no

2012-01-25T14:14:00.002+01:00

Fjella kjem nærare no.

No, når han bles.

Sansar fleire tusen år gamal ange frå breane i aust.

Denne blåkvite angen. Angen frå før. Frå då eg òg var.

Angen kjem med vinden frå aust.

Han skyt seg gjennom eit lite lag av ny,mjuk snjo,

angen, og opp i vinden, i austavinden,

fèr nedetter mjuke, bratte bjørkelier

og utover Jølstravatnet.

Eg ser han, angen, på raske bølgjer,

kan høyra han òg, han ropar barnleg

i kvite bølgjertoppar over nyvunnen fridom,

mot nett her, mot nett meg, mot nett mi nase fèr han.

Fjella, dei som var, er, og alltid vil vera,

slik eg òg var,

kjem nærare no,

når han bles slik, frå aust.

(rjh.jan.2012)

Plastperler på trådar

2012-01-24T11:04:00.002+01:00

- Må du sitja i den stolen?

Ho tenkjer det, eg veit det, ho tenkjer ofte slik, det veit eg- du sit alltid der, i den hersnes stolen, tenkjer ho.

Stolen, han er grøn. Ulike grønfargar. Med nokre tynne lysebrune striper nedetter.

– Skulle ha ordna taket snart, det lek verre enn nokon gong ved skorsteinen, tenkjer han, han tenkjer mindre enn henne, men stundom tenkjer han, slike tankar som er harde, lik steinar, ikkje alle steinar, men nokre, dei som er harde, nokre er mjuke, det veit eg.

Stolen er mjuk. Gamal. Og slitt. Eldre enn han som sit i han og tenkjer. Stolen kom i hus ein gong før han var fødd. – Det regnar, seier ho som sit på ein kjøkenstol ved kjøkenbordet. Ho sit ofte der. Det veit eg, for det ser eg ofte når eg sit på krakken ved vindauga når det er mørkt ute og lyst inne, då sit eg ofte der, på krakken ved vindauga og ser ut i det inne som er som ein film der ute, på andre sida av vindauga. Det er best lys der. På kjøkenet, under taklampene. Lysrøyr. Det eine røyret blinkar. Det har det gjort lenge. Så lenge eg kan hugsa har det blinka. Så lenge ho kan hugsa har det blinka. Det veit eg.

Ho sa det ein gong med sintestemma si til han som sat i den grøne stolen. Ho likar ikkje den stolen. Stundom flyttar ho han når han som plar sitja i han er ute og arbeider med noko, stein, buskar eller noko med traktoren. Men brått er han attende på staden sin, stolen, nett utanfor opninga til kjøkenet, i stova, då ser ho han frå kjøkenstolen der ho sit under blinkande lysrøyr. Stundom blinkar det i ein rytme. Mest som ein song. Ho likar det. Song. Ho syng ofte. Inni seg. – Mm, seier han, i stolen som har høg rygg med nakkepute påsydd. Han er òg grøn, med brune striper nedetter seg.Det veit eg.

Stundom seier han ting. Då oftast korte ting. - Det er noko eg lyt seia no, tenkjer han medan han kjenner at han burde sei tinga oftare. Ho sit ved kjøkenbordet og trer nokre plastperler inn på trådar. Best det, å sitja ved kjøkenbordet og syngja inni seg etter rytmen frå røyret når ein skal tre plastperler på trådar. Nedst har ho tjukke tøflar på seg. Dei er av mjukt skinn av noko slag . Grå. Det er kaldt på golvet. – Ikkje gjer det, tenkjer ho, -ikkje gjer det, ikkje gjer det!

Han faldar saman den vetle lommekniven. Svart plast på utsida, og to knivblad. Eit lite og eit større. Det store brukar han til litt større oppgåver utomhus. Når han skal skjera over eit tau eller liknande. Det vesle bladet nyttar han inne. I stolen. Som neglerensar, og stundom i øyro. – Åh, stønnar han når han reiser seg frå stolen. – Faen!, tenkjer ho. Det er kaldt på kjøkengolvet, men ho ensar ikkje det. – Hmmm, seier han, -seks grader. Han står på andre sida av kjøkenbordet, rett under lampa som blinkar og syng inni henne. Men no syng ho ikkje meir.

– Erter, kjøt og flesk, seier ho.Det veit eg.

(rjh.2011)

Vindlause bårer

2012-01-23T11:00:00.002+01:00

Vindlause bårer

sukkar inn over stranda

Dei ber bod frå restar av

stormar der ute i endeløysa

som er svart

som er blå

som er lilla

som er rosa

Dei kjælar og kviskrar

med dulde motiv

mot gråkvite, runde

steinar og sand

mot steinar og sand

og mot den gamle

på kne der i sanden

Einsam og naken

strekkjer han hender

mot blårosa himlar der oppe

Hender fylte

med steinar og sand

med steinar og sand

Djupe far etter føter

ligg framom den gamle

Spor han lyt setja når går

mot lysande blåkvite måsen

som speidar frå steinen

lengst borte og skrik

mot eit lerret

farga i svart

som er blått

som er lilla

som er rosa

Vindlause bårer kviskrar og lokkar

Dei mel den gamle og nakne kjærleg

til mjuke, gråkvite, runde

steinar og sand

til steinar og sand

Lysande, lydlause, blåkvite venger

vert slukte av sugande lerret

Berre djupe far

etter føter står att

meisla i stein

pressa i sand

Siste ord

2012-01-22T08:36:00.001+01:00

Omgjeven av rom. Hardt rom. Harde veggar, tak og golv

av armering og betong.

Fanga i eit ekko av tankar.

Faen!

Alltid siste ord.

Ekko frå eigne tankar, frå han før meg

og han før han att.

Frå dei etter meg sine tankar.

Lyt ut! Ut frå ekkoet,

ut frå meg sjølv

Vil ropa først!

-Først, først, først, ropar ekkoet!

Hysj! Stille!

Berre tenkja.

-Tenkja, tenkja, tenkja, tenkjer ekkoet.

Alltid

siste ord, siste tanke, siste pust, siste hjarteslag, siste alt!

Ekkoet er fanga i meg som

er fanga i ekkoet.

Lyt ut. Lyt bort.

Eg er eit ekko;

siste ord, siste tanke,

siste pust,

siste hjarteslag.

Siste alt

er eg

utan ekko.

(rjh.juni 2011)

Rekved

2012-01-21T21:46:00.001+01:00

Vonar å vakna opp att
som rekved.
Kanskje verta nytta som
ein seglbåt i fjæra,
av ivrige gutehender ein varm sumardag.
Eller hengd opp saman med anna
materiale frå fjerne hav
i ein fargesprakande
kollasj i ein kunstnarheim.
Eller berre nytta som ved
på eit lite bål mellom fjæresteinane
der det unge paret varmar seg og knisar
i løynd ein stad i sumarnatta.

(rjh-14.juni.2011)

Underleg kveld

2012-01-20T15:16:00.004+01:00

Er slik ein underleg kveld i kveld.

Litt stillare på vatnet og

andeparet sym litt rolegare, dyppar nebba sine

med litt mjukare rørsler.

Grønsisiken syng kveldssongen sin litt mindre hissig.

Borte i Kalvehagane let svarttrosta litt sårare.

Vindstilla er endå litt stillare.

Er slik ein underleg kveld i kveld,

for hjarta mitt slår litt rolegare.

(rjh mai 2011)

Eg er den same

2012-01-19T17:45:00.000+01:00

Stundom ber du
mørke solbriller,
stundom, gule, raude
eller klåre.
Augo dine er attlatne til tider,
medan nokre gongar
er dei våte.

Men eg
er den same.

(rb)

If I was a parakeet

2012-01-17T13:24:00.000+01:00

If I was a parakeet in a cage,
I'd move sideways,
with rapid, short steps
on my wooden stick
up to the tiny bell hanging from the ceiling,
slap it with my beak,
and make the bell ring,

then move rapidly back,
stop halfway
and think to myself;

-well, it's about time to go back
and ring the bell again.

(rb december 2011)

Om det å vera

2012-01-17T13:23:00.001+01:00

Eg. Er. Eg er. Eg var. Eg vert. Eg er, var og vert. Eit menneske. Eg vart eit menneske i fjor. I februar. Den fjerde februar, klokka fjortenti., tjueti. Då vart eg. Eit menneske. Då byrja eg skriva. Klokka fjortenti. Tjueti. Eg er snart to år gamal. Berre det. To år,vert alderen min snart. Eg byrja tenkja då. Den gongen. For snart to år sidan. Byrja tenkja. Heilt sjølv. Før det tenkte eg ikkje sjølv. Før det tenkte eg andre sine tankar. Sa andre sine ord. Gjorde andre sine handlingar. Eg var ikkje. Dei var. Dei andre. Alle dei andre var då.
No tenkjer eg eigne tankar, seier eigne ord, gjer eigne handlingar.

Går her
i eigne tankar

endeleg, endeleg
slepp eg

å gå der i

dine.

(rb)

Inni gjennom fèr

2012-01-17T13:21:00.000+01:00

Støy og strålar. Inni.
sss tøy strrrr ååål arrr. Inn i.
Vert urein. Rein vert
u rei ninniii.
Som pilar, strålande pilar
fèr dei frå der dei var og
inn i.
Gjennom augooo. Som
blør. Bloood
frå sååår.
Booo ksss taaa vaaa rrr.

(rb)

___

2012-01-17T13:18:00.001+01:00

Du;

eit mål.

(rb)

Resurgam!

2012-01-17T13:17:00.002+01:00

Glinsande,
våt og svart strekkjer han
seg i svingar bortetter
duvande, grøne bølgjer. Ser han. Lyt følgja.
Fort. Krappe svingar.
Lyt følgja,
lyt, lyt.
Ensar ikkje. Berre ser.
Stadfestar.
At det går for fort.
Altfor.

Eit hologram av ein lekam
surra rundt ei brennmerkt og sundrive sjel
fyk mot kvasse bergeggar.
Akkompagnert av tause rop
som krev korkje svar eller ekko;

- Resurgam! Resurgam!

I ein augneblink opnar ho seg;

Ei sanning. Dette eine. Dette eg.
Ut frå det skal alt dømast. Sjølv sanninga
skal dømast
av dette eine
som er.

Eit Eg ?

Dette eine. Og tida er. Var. Blir.
Alltid.

Fargar. Tonar. Ord.
Bit ikkje på

Arket.

(rb 2011)

Somme tider lyt ein svaia

2012-01-17T13:14:00.000+01:00

Eitt steg. Så eitt til. Så stoggar dei. Undrande og rådville står dei der. Jamsides. Det er som dei ikkje vil gå meir. Føtene. Ingen av dei vil ta neste steg. Dei står stille. Så stille at tida òg har stogga. Føtene sansar dette. At tida står når dei står. At tida går når dei går. Dei veit at kvart steg vil føra dei nærare. Noko. Der framme ein stad. Sakte byrjar føtene å veksla om å ha tyngda på seg. Først eine foten, så andre. Kroppen hans byrjar svaia sakte frå side til side. Han står der. Svaiar. Saman med tida svaiar han frå side til side. Augo hans er attlatne no. Han kjenner eit varleg strok frå ein bris i andletet sitt. Han svaiar i vinden. Han svaiar i tida. Han er no. I vinden, i tida.

Han er stor no. Større enn nokon gong. Men før. Den gongen han var berre seg sjølv. Den gongen han var liten. Bak attlatne augo sansar han bileta. Frå den gongen. Utan tid, utan vind i seg. Den gongen kunne han leika med dei, tida og vinden. Dei var venene hans. Han laga seglbåtar som sigla så fint og lett på vatnet. Han laga drakar som flaug og fauk i vinden. Han såg fram mot det som skulle koma. Mot sommarferie. Mot sol. Mot gras og blomar. Mot fuglar. Mot henne. Ho som kom kvar sommar. Som kom med sommar . Som var sommar. Ho var sol, gras og blomar. Ho var vinden. Sommarvinden. Den varme og vene brisen som leika med han.

Frå side til side svaiar han. Medan bileta kjem bak attlatne augo. Vinter. Før jul. Då tida gjekk så uendeleg seint. Dagane snigla seg av garde. Tre dagar før julaftan spente bestefar hesten framom sleden. Då skulle dei til skogs. Finna juletre. Det var noko av det finaste han visste. Skog. Hest. Slede. Bål. Juletre. Bestefar. Det var alltid vindstille den dagen i skogen. Djup, mjuk snø. Hesten som åt tørrhøy frå ein sekk medan bestefar og han tende bål. Dei kunne sitja der lenge framføre bålet. Eta appelsinar og drikka varm sjokolade. Utan eit ord. Berre lyden av knitrande bål og hesten som gomla trygt nedi sekken. Då var tida god. Ein snill og god ven.

Det er stille no. Heilt stille. Tida står. Vinden har tagna. Dei står der jamsides. Han veit at neste steg snart lyt koma. Han veit ikkje kva fot som tek første steget. Steget fram. Mot noko. Mot det som ventar der framme. Kvart steg vil føra han nærare. Tida vil byrja gå. Noko i han vil gå. Gå mot det der framme. Mot det ukjende og kjende på same tid. Han veit ikkje kvar ferda går. Han veit kvar ho endar. Veit at tida er venen hans. Noko i han vil stå. Berre det. Stå der og svaia. Svaia og vera. Svaia med tida. Vera i vinden. Med attlatne augo og minnast. Der framme vil tida stogga ein stad. Føtene vil stogga. Han vil stogga. Kanskje vil han kunna svaia der framme òg. Det veit berre tida og vinden.

Brått tek dei eitt steg. Så eitt til.

(rb2011)

Lyt berre sjå

2012-01-17T13:10:00.000+01:00

Lyt berre sjå
at skyene er stille,
at snøen ligg
ròten og våt,
at askelauvet fell stivt og ljodlaust
mot kalde steinar,
at kråka rallar
ein fargelaus låt,
at handa mi ligg urørleg
ved sida av blyanten.

(rb2011)

Asken

2012-01-17T13:09:00.000+01:00

Han rekk heilt opp.

Å stå. Tett inntil han. Og sjå opp. Høgt opp. Heilt opp.
Likar det. Å sjå slik. Heilt opp.
Han er gamal. Mykje eldre enn eg. Eldre enn han som er far min.
Eldre enn han før han att òg. Han er eldre enn alle eg veit om.

Asken.

Å stå slik. Tett inntil. Stø seg med handa mot ru, gamal bork.
Kjenna han. Mot huda. Godt.
Ein lyt det, lyt støa seg når ein ser opp slik. Høgt opp. Høgast opp.
Ein vert ustø då. Og lyt støa seg mot han.

Asken.

Dei er store. Greinane.
Som store, tjukke, svarte blodårar mot grårosa himmel.
Ut frå desse tjukke hovudårane spreier det seg hundervis,
tusenvis av årar. Tynnare. Tynnare. Tynnast. Heilt ut. Til over heile det grårosa.
Himmelblodet strøymer gjennom askeårane. Svart blod vert pumpa. Gjev liv.
Til grårosa himlar, til skyene, til fuglane som svevar utan lyd der oppe.

Asken.

Utan han ville himmelen døy. Sola ville slutta brenna. Månen og stjernene ville slokna.
Skyene ville detta ned og fuglane ville ikkje kunna sveva der, høgst oppe.

-Hogg han aldri! Hogg han aldri!

Asken.

(rb, des2011)

Når noko hender

2012-01-17T13:06:00.000+01:00

Noko hende idag. Med meg. Det hende noko med meg idag. Noko som uroa meg. Eg vart uroa. Inne i meg. I dag. Det var noko. Enno veit eg ikkje kva det var. Dette noko. Er ikkje slik alltid. At noko hender ein. Ofte hender det ikkje noko i det heile. Og tida. Ho berre går. Utan at noko hender ein. Men, idag, då hende det, dette noko, som uroa eitkvart inni meg, eitkvart djupt inne i meg,mogeleg det var inst i meg, dette noko uroa. Ei uro, inst inne i meg. Er ikkje vanleg det. At slikt hender ein vanleg dag. Det plar vera uvanlege dagar det. At noko hender som uroar inst inne i ein. Men, noko hende i dag. Inne i meg.Tida stoggar stundom,lik tankane gjer, lik ljoden gjer, ljoset, skuggane,lik ekornet gjer, halvveges oppe i treet, som for å lyda, sansa, om det er noko fare høgare oppe, eller nede på bakken, slik stogga tida, når dette noko hende, dette som uroa meg idag,inst inne. Og tida går.

(rb)

Om det å sitja og tenkja

2012-01-17T13:05:00.002+01:00

Det er når eg sit slik eg sit no at eg tenkjer, ja ein kan då gjera andre ting når ein sit, ein kan sitja og sjå til dømes, men når eg sit slik eg gjer no, på ein stabbestein attmed vegen, då sit eg og tenkjer, ja eg ser òg sjølvsagt, men ikkje på noko særskild, stirar liksom ut i tome lufta, eller, ho er ikkje tom denne lufta, ho er full av alt mogeleg, slike kryp som fyk til dømes, både med og utan fjær på seg, men dei fyk no rundt der utan at eg ser på dei, eg ser dei, men ikkje på dei når eg sit slik og ser når eg tenkjer ,her på ein stabbestein attmed vegen. Grusveg. Gamal. Vegen altså, er gamal, ja eg er no gamal òg då, men vegen er eldre enn meg, ja endå eldre enn det òg, han er eldre enn han før meg òg denne vegen, endåtil eldre enn han før han att òg, men han før han som var før meg, han hugsa at vegen var ny han, for far hans var med og bygde denne vegen, men han hugsar ikkje det no då, for han er daud no, men vegen hugsar. Vegen. Hugsar. Alt. Grusvegar plar det, å hugsa, dei hugsar mykje betre enn dei nye vegane, ikkje det at dei nye ikkje hugsar, men dei hugsar ikkje så langt tilbake, for dei er mykje yngre enn dei gamle vegane, dei vegane av grus, no er det no slik at nokre av desse gamle grusvegane har fått asfalt oppå seg, slik tung svart hinne som gjer dei sterkare enn dei var før, då dei hadde berre grus oppå seg, slik grus fekk dei som regel etter vårløysinga, for då hadde snø og is fare ilt med dei, desse vegane av grus, ja vatnet òg for ilt med dei, men is vert då til vatn, ja no vert då vatn til is og då, men det er oftast om vinteren då, men det hender rett som det er att vatn vert til is om våren òg, om det er ein sein vår då, og omvendt òg kan det henda, at is vert til vatn om vinteren , for her , på desse kantar er det ofte milde vintrar, ja det hender til og med at vatn vert til is som vert til vatn som vert til is, fleire gonger, akkurat som det kan vera heilt omvendt om våren, at is vert til vatn som vert til is som vert til vatn på desse kantar om våren. Men no lyt eg gå heim og eta.

(rb)

Vegen

2012-01-17T13:04:00.001+01:00

Vegen min er einsam der han ligg bortetter, vidare, oppover, nedover,svingande til høgre, til venstre. Ingen som går på han lenger.

Eg skal gå han ein dag.

Lyt gå han seint. Med langsame steg, Treng ikkje vera lette. Han likar tunge, langsame steg. Stundom skal eg trø på han i midten, der kor graset veks høgt. Stundom der hjula, for mange år sidan, laga spor. Hardpakka, fin grus. Eg lyt òg gå på sidene, begge sidene, der restar av lausgrusen framleis ligg. Viktig det, å gå slik, over heile vegen, med tunge,langsame steg.

-Ja, du er ute å går på vegen din du, vil vegen tenkja, reflekterande og lågmælt når eg trør slik på han. -Ja, vil eg tenkja attende til han,-eg gjer det. Så vil det vera tenkjestilla ei stund, medan eg trør slik, med tunge, langsame steg, over heile vegen.

-Ja, eg kjenner at det er deg, vil han tenkja nedst i dumpen, der mellom den skeive stabbesteinen og krokfurua som har lagt røtene sine halvveges inn i lausgrusen. Han er kjenslevàr der.Eg vil stega nokre steg, før eg tenkjer; - Ja, du gjer nok det du. Eg vil tenkja det med litt lysare tanke, litt lettare. Og stega mine vil verta litt kortare.Oppover brekka mot Ljomadiksteinen, vil stega letna endå meir, tankane verta ljosare.

Oppe ved steinen vil eg stogga. Ikkje tenkja noko. Berre stå slik, med eine foten i lausgrus, den andre på hardpakka fin grus. Vegen vil teia, ikkje tenkja han heller. Me vil berre vera. Litt mindre einsame. Begge to.

Eg skal gå han ein dag.

(rb. jan2012)

Vidare

2012-01-17T13:03:00.001+01:00

Snjo, snjo, snjo,
blod, blod, blod,
snjoblod, blodsnjo,
raudt, kvitt
med svarte renner
nedetter, oppetter,
bortetter,
vidare, vidare, vidare,
lyt ein.

(rb)

Livet

2012-01-17T13:02:00.001+01:00

Et,

røyk,

skriv!

(rb)

Stubben

2012-01-17T13:00:00.000+01:00

Denne stubben eg sit på, er min. Likar ikkje stubben min. Han er mørk. Likar meg ikkje her. Høyrer ikkje heima her heima. Lik alle stubbane her. Dei høyrer heller ikkje heima her heima. Høyrer nok heima ein heilt annan stad gjer dei . Ein kan sjå på graset når ein sit slik. Graset, som sikkert veks grønt når det er lys der ute. Før, då det var skog her, var alt mørkt . Brunt og svart. Mørkt. Når det var lyst ute òg. Det var mørkt då òg. Var alltid mørkt her inne. I skogen. Granskogen. Inni alle stubbane var det mørkt. Alltid. Inni stubben min var det òg slik. Dei store grantrea som stod på stubbane før, på alle dei lysesvarte stubbane, skygga for sola. Det var slik. Sola kom ikkje til. Ho fekk ikkje skina der som graset, det som sikkert veks grønt når det skin sol på, skulle veksa. Graset fekk ikkje veksa der mellom grantrea. Det fekk aldri veksa grønt. Ikkje svart heller. Vart aldri noko farge på det i det heile. Sola fekk då ikkje skina der. Slik var det før, den gongen stubbane bar vekta av dei tunge, store grantrea på seg. Men no, når stubbane ikkje har trea på seg, no når trea sikkert har blitt til hus, eller papir, eller noko anna som vert laga av gran, ja no får sola lov å skina. Der gras skal veksa grønt, mellom alle stubbane. Difor er det gras her no. Gras som sikkert er grønt når sola skin på det. Det som er svart her i skogbrynet. Ja slik er det nok. Er ikkje her når det er lyst. Likar ikkje lyset. Likar stubben min eg. Han som ikkje høyrer heima her heima. Me er like, me to, stubben min og eg.

(rb)

den eine gongen

2011-09-17T11:40:00.001+02:00

eg har òg ein draum

sukkar ekkoet

om ein gong

berre den eine

gongen

å få ropa

først

(rbmars2010)

Elvefar

2011-09-16T20:03:00.001+02:00

Legg meg ned

ved sida av elva

i vona om

at det nye faret

vil gå gjennom

meg

(rbjuni2011)

Best på avstand

2011-09-16T19:55:00.001+02:00

Eg trør ut på ei stor flytetorve

som ligg inntil breidda ved vatnet

nedom husa. Ho ber meg godt.

Kraftige, hòle røter

av grovt gras gjev god flyteevne.

Midt på torva veks ei lita bjørk.

Lagnaden har sleppt eit frø nett her.

Eg set meg ned ved bjørka og sparkar ifrå.

Torva sig sakte, duvande og lydlaust

utover spegelblank vassflate.

Mjuke, usynlege straumar frå elveosen

fører oss vidare utover vatnet.

Me seier ingenting, korkje treet eller eg,

berre ser opp mot husa og bjørkelia

og tenkjer nok det same;

- stundom er livet best på avstand.

(rb sept2011)

Best slik

2011-09-16T17:42:00.001+02:00

- Det kjennest best slik,

seier grana,

der ho svaiar sakte

frå side til side i vinden.

- Lyt no freista du òg,

susar ho lunt til meg.

Med attlatne augo,

svaiande sakte

frå side til side,

kjenner eg det

- eg òg.

(rbsept2011)

Utekafé i Åsane.

2011-09-16T15:50:00.002+02:00

Eg er redd for å døy her åleine. Difor eg sit her på utekafé. I Åsane. Er redd for å døy her åleine. Framom meg står ein Harley. Svart og krom. Blank og skinande. Kaffien smakar piss. Elendig maskinkaffi i pappkrus. Sit her på utekafé. Og ser. Ein Harley. Folk. Bilar. Kjølig her eg sit. I skuggen. Stolen ved sida av er varm. Sola skin på han. Burde flytta meg over dit. Varmare der. Sol. Blå himmel. I Åsane. Redd for å døy her åleine. Difor sit eg her. I skuggen som er kjølig. På utekafé. Burde flytta meg over på stolen ved sida av, han er tom, og varm, men får vel sitja her i skuggen, folk kan sjå meg om eg brått reiser meg og flyttar over på den varme stolen, vil ikkje det, får venta til sola kjem over på min stol, sakte, umerkeleg, då legg dei ikkje merke til meg, best slik, å venta til sola kjem hit. Kaffien smakar piss, elendig maskinkaffi, byrjar verta kald i tillegg, men røyken er god, Kent, det er difor eg sit her på utekafé, for å drikka piss og røykja Kent, og sjå, på folk, på harleyen. Sit her i skuggen av di eg er redd for å døy her åleine.

Ei jente kjem og set seg ned ved bordet bortanfor. Ho er fin. Kjole. Lett sommarkjole, kvit, med nokre gule og lyseblå blomar på. Ho set seg på ein solvarma stol. Ho høyrer heime der i sola, i varmen. Eg høyrer heime her, i skuggen, i det kjølige. Eg er redd for å døy her åleine. Difor ser eg på den fine jenta. Ho som har kjole på, ein fin og lett sommarkjole med blomar. I sola. På stolen, der ho høyrer heime. Brune legger og lår. Dei er fine og glinsar mest. Lik harleyen bortanfor. Kaffien smakar piss, men røyken er god, jenta er god der ho sit og glinsar rett framom meg. Eg kan mest kjenna lukta av henne, ei god lukt, ei varm lukt, ei slik lukt som kryp inn i ein, inn gjennom nasa, renn nedover i halsen, vidare nedover, i brystet, magen, der ho vert til eit vatn, ein sjø av jentelukt som bølgjer rundt om i heile kroppen.

Ho les i ei bok. Sikkert ei god bok. Ei varm og gul og god bok. Passar til henne. Eg sit i skuggen og drikk piss og røykjer Kent og kjenner lukta. Ho tenkjer nok på noko fint der ho sit å glinsar i brune lår i sola på stolen der ho høyrer heime. Ho ser på meg. Berre ein tidel. Eg røykjer. I skuggen. No tenkjer ho at det sit ein fyr i skuggen og røykjer og tenkjer tankar om henne. Ho er nok vand med det. At folk tenkjer tankar om henne, brune og glinsande tankar, og luktar henne. Ho tenkjer nok at eg er ein gamal fyr som plar tenkja slike tankar om slike som henne. Ho tenkjer at han får berre tenkja slike tankar, det bryr ikkje henne, ho er vand med det, og at slike som eg sit og luktar henne, at slike som eg tenkjer slike tankar om slike som henne , medan dei sit og røykjer og drikk kald piss på utekafé i Åsane. Eg er redd for å døy her åleine. Det er difor eg tenkjer brune og glinsande tankar om henne og kjenner lukta av henne i den varme solstolen.

Ho ler brått. Eller, ho kvitrar, det er det ho gjer, ho kvitrar som ei svale der ho fyk elegant gjennom lufta i jakta på små flygande kryp. Ho ser det same som eg, jenta, ein liten unge, ein gutunge riv så hardt i mora at ho fell overende. Den glinsande brune jenta kvitrar og smilar. Ho tenkjer at ho kan kjenna tankane mine som kravlar og krafsar på dei glinsande og brune låra hennar og at bølgjene skyl rundt i meg. Undrar om dei ser det, jenta, mora og gutungen, at eg sit her i skuggen og røykjer og drikk kald piss på utekafé i Åsane og tenkjer brune, glinsande tankar om jentelår medan lukta bølgjer i heile kroppen. Eg gjer det av di eg er redd for å døy her åleine. Jenta kvitrar.

(rbsept2011)

Ver så god.

2011-09-16T15:48:00.001+02:00

- Ver så god.

Dei tre orda. Tre enkle, små ord. Dei stadfestar. Ein treng det. Treng høyra desse orda stundom. For å stadfesta. At ein er. Ikkje alltid ein veit det sjølv. At ein er. Men på ein kafé får ein det. Der vert det stadfesta, at ein er, at ein ikkje berre drøymer, at ein ikkje er annan stad, at ein er her, nett her, nett no, på denne kaféen. Mennesket bak disken stadfestar, med eit tankelaust smil og dei tre små orda; - ver så god. Eg sukkar letta, kjennest godt, for stundom er ein ikkje sikker på det, at ein er der ein er, nett der og då, stundom er ein verkeleg ikkje der ein er, eller der ein trur ein er, ein trur somme tider at ein er annan stad, i anna tid, jamvel at ein ikkje er nokon stad i det heile, ja, eller i noko tid.

Difor smilar eg til henne. Mennesket bak disken. Som utan kjensler stadfestar meg, med tre små ord. Eg veit det sikkert, at det er meg ho stadfestar, heilt utan kjensler, med eit tankelaust smil, av di eg er den einaste kunden i kaféen nett no. Kjem hit ofte. Mest kvar dag, eller morgon, når dei opnar. Best å koma då. Tidleg. Treng då. Om morgonen. Etter natta. Ein treng oftast mest då, om morgonen, etter natta, slik er det. Det er då, når ein vaknar, at ein ikkje kan vera sikker på at ein vaknar. Difor skundar ein seg til kaféen. For å verta stadfesta av tre enkle, små ord.

Eg seier at eg vil ha eit halvt rundstykke med egg, ei saltbøsse og ein kopp med varm sjokolade. Eg kunne bede om eit glas med vatn. Men vatn er så nøytralt, smaklaust, då særleg det vatnet som plar stå i plastmugger på disken, slike du fyller frå sjølv, av di ho bak disken sikkert har så mykje anna å gjera enn å fylla vatn i eit glas frå springen. - Det får då vera måte på, meiner nok ho med det tankelause smilet og orda ”ver så god”, ein kan då ikkje bruka heile tida si her på kaféen på han som er den einaste kunden nett no, men det er ikkje alltid slik, stundom er det mykje kundar her, då særleg gamle, einsame sjeler som sit og ser, på ikkje noko, tomme augo med mykje bak blikka, om det som var. Den gongen. Men dei kjem etter klokka tolv.

Det kunne vore vatn eg skulle ha, men det er så nøytralt, så smaklaust. Stadfestar ikkje. Ein treng noko anna då, noko som stadfestar, noko søtt, noko varmt, noko som kitlar når ein tek det i munnen, kitlar liksom bak, på sidene i munnen, sender varme strålar ned gjennom magen og kitlar i lysken, og som kjennest godt når det renn nedover i halsen. Difor seier eg til ho med det tankelause smilet og orda, at eg vil ha eit halvt rundstykke med egg, ei saltbøsse og ein kopp med varm sjokolade. Det er difor eg sit her no og et og drikk. Eg kjenner smaken, det søte, det salte. Og varmen, eg kjenner varmen frå sjokoladen og dei tre små orda. Det er morgon. Tidleg morgon. Etter natta. Eg kjenner. Eg er. I dag òg.

(rbsept2011)

Ein vals

2011-09-10T00:30:00.002+02:00

Ein haustdag. Ettermiddag. På sørsida av skytja. Står ein stor apal der. Epla er hausta inn. Lauva ligg på marka. Berre nokre få lauv heng att etter den sterke vinden i går. Dei vil ikkje sleppa taket. Stille. Ikkje ein vindpust. Ikkje lyden av piskande regn frå sørvest. Stille. Ikkje lyd av fuglar. Apalen. Skytja. Den klare og kalde hausthimmelen. Tida. Alt er stille.

Bakken er dekka med lauv frå apalen. Eit teppe i oransjetonar dekkjer graset. Nede frå vatnet kjem skodda sigande oppover. Det byrjar rima på lauvteppet. Den gamle og lute bøyer seg ned og tek opp riva som ligg framføre han. Vil ikkje raka no. Vil ikkje draga teppet av marka. Dette varme, oransje teppet. Dei søv under der. Småkrypa. Graset. Jorda. Jorda søv no. Ho skal få kvila. Ho treng det. Kvila. Under teppet. Handa hans rotar litt i lauva. Som for å glatta ut teppet. Han gjer det stille og forsiktig. Som for ikkje å vekkja henne. Jorda. Ho søv. Stille.

Medan han sit der på huk er det som om han høyrer noko. Ein lyd. Han held pusten. Lyden. Så svak. Men han er der. Stille att. Heilt stille. Den gamle sukkar tungt og reiser seg opp. Han høyrer dårleg. Det veit han. Øyro er ikkje det dei ein gong var. Den gongen. Før. Då han kunne høyre den svakaste lyd ute i skogen. Lyden av ein liten kvist som knakk. Lyden av hjort. Han tek eit steg. Lyden. Der var han att. Ord. Eit ord. Om att og om att. Svakt. Veldig svakt. Men dei er der. Han høyrer det. Den gamle snur seg mot skytja. Han stirar mot sørveggen. Som for å høyra betre med augo. Hovudet litt på skakke. Først til eine sida, så til andre. Han veit at det ikkje er nokon der inne. I skytja. Han er åleine. Heilt åleine. Har vore åleine i mange år. Heilt sidan den gongen. Dei var to den gongen. No er han åleine. Ofte kan han høyre stemma. Hennar stemme. Særskild om kveldane og natta. Saknet er tyngst om kveldane. Om natta. Han ligg ofte vaken. Ventar på henne. På stemma. Han får ikkje sova før ho har snakka til han.

Men dette er ikkje stemma. Ikkje hennar stemme. Det er noko anna. Noko som… syng. Nokon syng. Ord. Eit ord. Han tek nokre forsiktige steg nærare skytja. ” Sviv”. Han høyrer ordet no. -Sviv, sviv, sviv, syng det. Den gamle stivnar litt til. Eit steg nærare . Høyrer betre no. ”- Sviv, sviv, sviv, syng det. Men ikkje inne frå skytja. Det er utanfor. Han ser nedetter veggen. Forbi vindauga med den knuste ruta. Den han sjølv knuste ein gong. Første kvelden etter henne gjorde han det. Han hugsar det. Han knuste ruta. Med handa si. Songen vert sterkare. Blikket hans sig nedover mot grunnmuren. Der står han. Steinen. Slipesteinen. Lent oppetter steinane i grunnmuren på skytja. Rett framføre han. Slipesteinen. Han står der og… syng. Den gamle tek siste steget fram mot slipesteinen. Med riva til støtte sig han ned på kne. Framom steinen. Han høyrer orda i songen no. Høyrer dei godt.

-gjer eg

rett eller

gale

rett eller

gale

undrar eg her eg

sviv og

sviv

Den gamle byrjar svinga med hovudet. Rundt og rundt. Som i ein vals. Han syng litt inni seg. Så kviskrar han orda saman med slipesteinen. – gjer eg rett, eller gale… Snart syng han sterkare. Svingar høgre handa si i takt med songen. Med valsen. Med slipesteinen. Rundt og rundt og rundt syng dei to. Sterkare, kraftigare. Dei syng, syng, syng og dansar, dansar. Sjølv apalen syng og dansar valsen no. Apalen svingar seg slik at dei siste oransje lauva mister taket. Dei dansar i valsetakt ned gjennom haustlufta. Dei syng òg på vegen no. Under teppet bølgjer jorda seg i valsen òg. Frå der under teppet stig songen opp. Varme. Varm song frå jorda virvlar opp lauva. Det oransje teppet syng med. Den gamle er ikkje lut lenger. Han kastar frå seg riva og svingar seg rundt og rundt på lauvteppet. Han syng -rett eller gale, rett eller gale…her eg sviv og sviv og sviv. Den gamle skytja rettar opp dei skakke veggane sine med ivrige knirk. Og mønet vert rakt som om det var eit staseleg nybygg. Ho dansar med i valsen. Syng og dansar. Rundt og rundt valsar alle. Sjølv fuglane syng og dansar saman med mannen, slipesteinen, apalen, teppet, skytja og jorda no. Ja sjølv tida har vakna til liv. Ho dansar med i høglydt glede. Opp ber det. Lauvteppet ber mannen opp og opp, rundt og rundt gjennom varm oransje haustluft. –sviv og sviv og sviv ,rungar det gjennom lufta. Tårene renn nedover andletet hans. Tårer av glede. Av lukke. Kroppen er slett ikkje gamal og stiv. Han svingar seg meir og meir i den ville valsen. Akkurat slik han gjorde den gongen. Då han var ung. Då han høyrde kvistar knekke. Då han såg. Han høyrer, ser, dansar og syng på lauvteppet som tek han høgare og høgare opp i valsetakt. –dans med meg, dans med meg. Bølgjer av varm lukke strålar gjennom han når ho står der framfor han i den vakre kvite sommarkjolen sin. –dans med meg, syng med meg, me sviv og sviv og sviv, syng ho. Stemma hennar. Den vakraste stemma. Hennar stemme. Ho. Ho dansar med han no. Ho syng og dansar med han. Tårene strøymer saman med songen og dansen. Opp, opp, opp. Dei sviv og sviv og sviv.

Stille. Alt er stille. Sjølv tida er stille på sørsida av skytja. Eit mjukt, varmt oransjefarga teppe ligg over jorda. Held henne varm der ho kviler. Ho treng det. Ho treng å kvila. Det er natt no. Haustnatt.

(rbnov 2010/sep11)

Vinden (fragment av "Lilla", noko større eg jobbar med)

2011-07-11T20:30:00.002+02:00

Langebrød. Det er brødet me et her i gamlehuset. To tjukke skiver ligg på asjetten framføre meg. Talglyset er tend. Eg sit ovanfor bestefar. Bestemor sit ved bordenden. Bestefar drikk kaffi med mjølk i. Mest halvt om halvt. Han fyller koppen halvt med kaffi først, resten med mjølk, så tømmer han litt på tefatet og slurpar det i seg derifrå. Me smør eit lag med bondesmør på skivene våre, alle tre, og sirup oppå der att. Bestefar og eg brettar skiva og dyppar henne i koppane før me et. I min kopp er det mest mjølk. Men ein liten skvett kaffi er det òg oppi der. – Du er vaksen no. Eg er tolv år. Då lyt ein ha ein skvett kaffi i kroppen. Bestemor er kvit i håret. Brillene hennar ligg på det vesle lesebordet ved gyngestolen inne i stova. Ho nyttar berre brillene når ho sit i gyngestolen og mumlar noko svart frå ei lita bok, ei salmebok, eller når ho les i avisa, eller kyrkjelydsbladet, eller i eit vekeblad, der inne i gyngestolen sin. Lilla klump. Bilete. Det kjem stundom. Kjem frå der borte. I nyehuset. Like ved. Det ligg berre nokre meter frå gamlehuset. Nyehuset er større enn gamlehuset. Har svart, fint tak på, nyehuset, medan det gamlehuset har gras på, eller torv, som det heiter. I nyehuset et me anna brød. Grove brød. Med ulike ting inni. Nokre har solsikkefrø i seg. Det er slike frø eg plar mata fuglane med. Mest alle fuglar et det. Matar dei heile året. Ikkje berre om vintrane. Det er mange som gjer berre det. Matar fuglane om vintrane. Med det same snøen er borte, sluttar dei å mata. Men fuglar finn ikkje mykje mat då. Og sidan dei er vande med å får mat så lyt ein fortsetja med det utover våren og sommaren. Og når ein har mata dei heile sommaren, så lyt ein mata dei om hausten òg. Og brått er det vinter att. Eg likar best langebrød. Med bondesmør og sirup på. Dyppa i mjølk med ein liten skvett kaffi i.

– Han kjem no. Bestefar har opna kjøkenvindauga og snusar inn utelufta. – Han kjem no, gjentek han og ser på meg. Bestemor ser på han. –Må du?, seier augo hennar til han. Lilla klump. Kjenner han. Lyt sei takk for maten no. Lyt ut no. Han kjem no. Bestefar seier det. Og då kjem han. Lyt ut no. Han kjem. Med sørvesten. –Takk for maten, seier eg til bestemor. Ho ser på meg. Utan briller. Dei ligg inne på det vesle lesebordet inne ved gyngestolen i stova. Men ho ser meg utan dei på nasen. Ho har alltid sett meg. Sett på meg. Med eit blikk. Slik eit blikk som ein lyt gøyma seg frå stundom. Lyt ut no. Han kjem no. Med sørvesten. Eg er berrføtt. Er ofte det om somrane. Best det. Berrføtt. Det er sommar no. Eg spring ut i gongen. Trakkar ned i bestefar sine gummisko. Lyt skunda meg. Han kjem no. Lyt nå han. Lilla klump. I magen. Kjenner han. Han byrjar røre på seg der nede. Lyt skunda meg. Nå han. Han kjem med sørvesten. Bestefar veit det. Han såg på meg. Med blikket. Det blikket som skjønar. Han bit no. Og klorar. Nede i magen. Klumpen. Han er lilla. Kan kjenna stikka frå klørne, frå tennene. Lyt skunda meg. Springa opp. Med gummisko på. Oppetter vegen frå huset. Frå gamlehuset. Opp. Fort. I gummisko. Lilla klump. Det er vondt der nede. Han bit. Klorar. Tenner og klør. Inni. Meg. I magen. Springa. Opp. Fort. Gummisko. Kryssa hovudvegen. Av grus. Grusveg. Tre rander lausgrus. Ei på kvar side og ei i midten. Gummisko. Har berre ein. Mista den andre. Springa. Fort, fort, opp, opp. Ut på graset. Ein sko. Han bit og klorar. Pusten. Eg pustar. Spring. Forbi løa. Opp. Opp der. På haugen. Lyt nå han. Han kjem no. Med sørvesten. Vatn. Utanpå. Klør og tenner inni. Det regnar. Han kjem. Med sørvesten, med regnet. Det gode regnet. Vatnet utanpå. Haugen. Ein sko. På kne. På haugen no. Klumpen klorar og bit. Lilla kloring og biting. På kne. Regn. Godt. Og vind. Han er komen. Med sørvesten. Vinden. Klumpen vrengjer alt inni. Han bit. Klorar. Vrengjer. Alt. Regnet regnar og vinden bles. Det skrik der nede. I magen. Skrik og klorar. Ein sko. På kne i graset. Vått. Alt er vått. Utanpå og inni. Det renn og bles, klorar og vrengjer. Lilla . Bort. Bort med det. Lyt ha det bort. Skrika. Lyt det. Skrika. Men det bit seg fast. Det vonde lilla skriket bit og klorar seg fast. Vil ikkje bort. Vil vera der inne. I meg. Skrika.

Smaken av sirup og bondesmør. Og litt av mjølk med ein skvett kaffi i. Kjenner den smaken. I munnen no. Eg er våt. Kliss våt av regn. Av godt regn. Det bles friskt frå sørvest. Godt. Vinden og regnet skyl bort det vonde. Framføre meg ligg spyet. Klørne og tennene slepp taket. Kan sjå den brunkvite mjølka saman med nokre klumpar av langebrødskiva med bondesmør og sirup på. Det ser mest gult ut. Men ikkje slik gult som logen. Han som kastar den dansande vegen frå under bordet og til logen over katten sine augo. Skriket kom ikkje. Berre væske. Tårer, spy og spytt. – Du er vaksen no. Dei seier det. Skogen. Bestefar. Eg er tolv år.